"4857" etiketi ile ilgili hukuki makaleler.
Yıllık ücretli izin hakkı, işçinin belirli bir süre çalıştıktan sonra dinlenmesi için tanınan yasal bir haktır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53-60. maddeleri kapsamında düzenlenir. İşçinin kıdemine göre 14, 20 veya 26 gün asgari izin süresi belirlenmiştir. Bir yılını dolduran her işçi bu haktan yararlanır. Kullanılmayan yıllık izin ücreti iş sözleşmesi sona erdiğinde işçiye ödenir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, izin hakkının devredilemez olduğunu ve ücret yerine geçmediğini vurgulamaktadır.
İşe iade davası, iş sözleşmesi haksız feshedilen işçinin işine geri dönebilmesi için başvurduğu yasal yoldur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17-21. maddeleri kapsamında iş güvencesi hükümleriyle düzenlenir. İşçinin en az 6 ay kıdem ve işverenin 30+ işçi çalıştırma şartını sağlaması gerekir. Fesih tarihten itibaren 1 ay içinde arabuluculuk başvurusu, ardından İş Mahkemesi'nde dava açılır. Davanın kazanılması halinde işçi işe başlatılır veya işe başlatmama tazminatı alır.
İş akdi fesih türleri, iş sözleşmesinin sona erme şekillerini ve tarafların haklarını düzenler. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17-26. maddeleri ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 435-438. maddeleri kapsamında haklı fesih, geçerli fesih ve usulsüz fesih olarak üç ana kategori bulunur. Haklı fesih derhal sonuç doğururken geçerli fesih ihbar süresine tabidir. Fesih türüne göre kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işe iade hakkı farklılık gösterir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi her fesih türü için geniş içtihat oluşturmuştur.
Hamile işçinin hakları, 4857 sayılı İş Kanunu ve 5510 sayılı SGK Kanunu kapsamında geniş yasal koruma altındadır. Doğum izni 16 hafta (çoğul gebelikte 20 hafta) olup doğum öncesi ve sonrası olmak üzere 8+8 hafta şeklinde kullandırılır. Süt izni, doğum sonrası ilk bir yıl boyunca günde 1,5 saat olarak verilir. Hamilelik döneminde işten çıkarılma yasaktır ve bu dönemde yapılan fesihler geçersiz sayılır. Doğum sonrası yarım çalışma ve ücretsiz izin hakları da bulunur. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, hamile işçinin korunmasına yönelik güçlü içtihatlar geliştirmiştir.
Fazla mesai ücreti, haftalık 45 saati aşan çalışmalar için işçiye ödenmesi gereken zamlı ücrettir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41-44. maddeleri kapsamında düzenlenir ve normal saat ücretinin yüzde 50 fazlası olarak hesaplanır. Yıllık fazla çalışma süresi 270 saatle sınırlıdır. İşçinin fazla mesai alacağını ispatlaması için imzalı bordrolar, tanık beyanları ve işyeri kayıtları kritik öneme sahiptir. Zamanaşımı süresi 5 yıl olup Yargıtay 9. Hukuk Dairesi konuya ilişkin geniş içtihat oluşturmuştur.