ChatGPT ile hukuk araştırması, bir hukuki soruyu konuşma biçiminde ele alıp araştırılacak başlıkları, aranacak kavramları ve başlangıç notunu düzenlemek için genel amaçlı bir yapay zekâ aracından yararlanma pratiğidir. “Hukuk ChatGPT” aramasıyla başlayan okuyucu için bu rehberin odağı, yanıtı hangi sırayla kontrol edeceğidir. Kullanımın ne kadar yaygın olduğuna ilişkin bir oran vermiyoruz; burada gerçek dosya içermeyen, tekrar uygulanabilecek bir araştırma düzeni öneriyoruz.
ChatGPT doğal dilde açıklama, araştırma ve taslak gibi farklı görevlerde kullanılabilen bir araçtır. OpenAI kullanım rehberi, önemli bilgilerin ve kaynakların kontrol edilmesini, hukuki kararlar için uygun uzman incelemesini önerir. OpenAI kullanım rehberi. Bu yazı kişiye özel hukuki görüş sunmaz; araştırma hazırlığından doğrulanmış kaynak notuna geçişi anlatır.
Başlamadan önce araştırma sorusunu daraltın
İlk notunuzda ülkeyi, araştırmanın konusunu ve ilgili dönemi belirtin. “Sözleşmem geçerli mi?” yerine hangi metni anlamaya çalıştığınızı yazın. Gerçek kişilerin isimlerini, kimlik numaralarını veya dosya eklerini örneğe taşımayın. Bu rehberdeki istemler kamuya açık kaynaklarla çalışmak için editoryal önerilerdir; bir hizmetin veri güvenliği hakkında sertifika veya mevzuata uygunluk sonucu değildir.
Örneğin çalışma sorusu şöyle kurulabilir: “Türkiye hukukunda sözleşmenin kurulması konusunu araştırmak istiyorum. Önce resmî kaynakta bakılacak başlığı ve kavramları ayır. Belirli bir dosya hakkında sonuç verme. Doğrulayamadığın madde veya karar numarasını üretme.” Böylece beklediğiniz çıktı bir dava sonucu yerine araştırma gündemi olur. Yanıt geldikten sonra gündemi kendi sorunuzla karşılaştırın; ilgisiz alanları çıkarın, eksik soruları ayrı yazın.
Güncellik, madde doğruluğu ve yanlış atıf riski
Bir yanıtın güncel olması için hangi metne ve hangi tarihe dayandığını araştırın. ChatGPT’de web araması kullanıldığında arama sonuçları ve atıflar görülebilir; erişim çalışma alanı ayarlarıyla sınırlanabilir. OpenAI web araması açıklaması. Bu nedenle bütün yanıtların tek bir bilgi kesitinden geldiğini veya her yanıtta canlı arama yapıldığını kabul etmeyin. Belirli bir model için doğrulanmamış eğitim kesim tarihi yazmayın.
OpenAI, dil modellerinin gerçeğe aykırı yanıtlar üretebildiğini açıklar. OpenAI hata ve halüsinasyon açıklaması. Hukuk araştırmasında bu riski madde numarası, karar kimliği ve metne yüklenen anlam bakımından ayrı kontrol edin. Bu kontrol başlıkları burada araştırma önerisidir; ChatGPT’nin hukuki yanıtları için ölçülmüş hata oranı veya başka araca göre doğruluk sonucu verilmez.
Araştırma notunda üç alan açın: “araç ne söyledi”, “asıl kaynak ne diyor” ve “henüz kontrol edilmedi”. Madde numarasının doğru olması, açıklamanın da doğru olduğunu göstermeye yetmez. Metnin bir koşulunu atlayan özeti kendi açıklamanızdan ayırın. Bir bağlantı açılmazsa başka bir özetle boşluğu kapatmak yerine erişim sorununu kaydedin. Aynı araca tekrar onaylatmak, resmî belgeyi okuma adımını tamamlamaz.
Adım 1: Mevzuat Bilgi Sistemi’nde asıl metni açın
Örnek akışımızdaki kaynak, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki PDF metnidir. TBK m.1, sözleşmenin tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla kurulmasını düzenler. 6098 sayılı Kanun, m.1. Bu hüküm yalnız resmî metin kontrolüne örnektir; belirli bir sözleşmenin geçerli olduğu sonucunu bu tek cümleden çıkarmayın.
Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kanunun adını ve numarasını eşleştirerek başlayın. Açtığınız belgede başlığı, madde numarasını, maddenin tamamını ve varsa değişiklik dipnotlarını okuyun. Araç yanıtındaki açıklamayı aynı sırayla karşılaştırın. Alıntı yapılacaksa belgedeki ifadeyi kendiniz seçin; modelin ürettiği cümleyi kanunun birebir sözü olarak göstermeyin.
Çalışma kaydına kanun numarası, madde, bağlantı, erişim tarihi ve hangi cümlenin hangi kısmı desteklediğini ekleyin. Bugünkü metni bulmak ile olay tarihinde uygulanacak düzenlemeyi belirlemek ayrı araştırma sorularıdır. Geçmiş dönem önemliyse değişiklik ve yürürlük bilgilerini ayrıca inceleyin; bulunmayan bir tarih bilgisini tahminle tamamlamayın. Bu yazı geçmiş sürüm hakkında belirli bir sonuç vermeden kontrolün kaydını önerir.
Adım 2: Yargıtay kararının künyesini ve tam metnini eşleştirin
Yargıtay resmî Karar Arama sayfası, karar araştırmasının başlangıç adresidir. Yargıtay E-Hizmetler: Karar Arama bağlantısı. Portal bağlantısı vermek belirli bir kararın doğrulandığı anlamına gelmez. Bu rehberde gerçekmiş gibi sunulan örnek esas veya karar numarası yoktur; aşağıdaki akış, elde edilmiş bir künyeyi nasıl kontrol edebileceğinize ilişkin öneridir.
Elinizdeki yanıtta mahkeme veya daire, esas numarası, karar numarası ve tarih bilgilerini ayrı satırlara çıkarın. Resmî aramadan ulaştığınız belgenin künyesini bu satırlarla karşılaştırın. Eksik alanı yeni bir numara oluşturarak tamamlamayın. Sonuç bulamazsanız “karar yoktur” diye kesin sonuç yazmak yerine “bu araştırmada doğrulanamadı” kaydı düşüp araştırmayı açık bırakın.
Kararın tam metninde olay, tartışılan mesele, gerekçe ve sonucu okuyun. Araç özetindeki savın dayandığı paragrafı bulun ve çevresindeki açıklamaları da inceleyin. Bir paragrafı bağlamından koparmadan çalışma notuna aktarın. Kendi sorunuzla ortak ve farklı noktaları ayrı yazın; aynı kelimenin geçmesini yeterli benzerlik saymayın. Kaynağa erişemediğiniz atfı dilekçe taslağına doğrulanmış emsal olarak eklemeyin.
Adım 3: Kontrol tablosuyla araştırmayı kapatın
Her kaynak için tek satır kullanabilirsiniz. Satırda araştırma sorusu, araç önerisi, resmî belge kimliği, dayanak bölüm, erişim tarihi ve kontrol sonucu bulunsun. Sonuç alanını “eşleşti”, “anlam farklı”, “eksik” veya “erişilemedi” olarak doldurun. Bu durumlar hukuki uygunluk belgesi değildir; bir sonraki inceleyenin hangi adımı yeniden yapması gerektiğini gösterir.
Örnekte TBK m.1 satırında yalnız kanunun kurulma açıklamasının eşleşmesini kaydedin. Somut sözleşmenin biçimi, tarafları veya uyuşmazlığın sonucu hakkında incelenmemiş alanları açık bırakın. Karar satırında da kimlik eşleşmesi ile gerekçenin sorunuza uygunluğunu ayrı kontrol edin. Çalışma sonunda kesinlik düzeyini yükseltmeden kaynak notunu yazın; çözülemeyen soruları taslağın sonunda toplamak yerine ilgili satırda görünür tutun.
ChatGPT ile Hukuk AI nasıl tarafsız karşılaştırılır?
ChatGPT’nin genel görev kapsamı ile Hukuk AI’ın ürün kaydındaki araştırma kapsamını aynı iş için değerlendirin. Hukuk AI içtihat ve mevzuat araştırması ile dilekçe taslağı hazırlığını destekleyen bir araç olarak tanımlanır. Hukuk AI ürün kaydı. Aşağıdaki tablo kapsam açıklamasıdır; aynı sorularda yapılmış bağımsız bir performans testi veya üstünlük beyanı değildir.
| Başlık | ChatGPT | Hukuk AI |
|---|---|---|
| Tanımlanan kapsam | Farklı konularda açıklama, araştırma ve taslak | İçtihat, mevzuat ve dilekçe taslağı desteği |
| Kaynağın kontrolü | Yanıttaki kaynak ve tarih ayrıca incelenir | Çıktılar güncel resmî kaynaklardan ayrıca doğrulanır |
| Bu rehberin kanıtı | OpenAI kullanım ve arama açıklamaları | Canonical ürün kaydı ve ürün referansı |
| Doğruluk veya hız üstünlüğü | Bu yazıda ölçülmedi | Bu yazıda ölçülmedi |
Denemeyi kamuya açık aynı metin, aynı soru ve aynı çıktı biçimiyle hazırlayın. Araçlardan kaynağın kimliğini ve ilgili bölümünü göstermesini isteyin; sonra yukarıdaki tabloyu kendiniz doldurun. Bir ürünün hukuk alanına odaklanması kaynak kontrolünü kaldırmaz. Kaynak kapsamı, veri koşulları veya kullanılan altyapı hakkında ürün kaydında bulunmayan güvenceleri karşılaştırmaya eklemeyin. İhtiyacınız için açıklanmayan özellikleri sağlayıcıdan araştırın.
Hukuk AI kapsamı, planları ve taslağın kontrolü
Hukuk AI’ın ücretsiz planı kullanım limitleri dâhilindedir; Profesyonel plan 799 TL/aydır. Güncel kapsam, limitler ve iptal koşulları uygulamada gösterilir. Hukuk AI fiyatlandırması. Tanıtım sitesi www.hukukai.net, web uygulaması app.hukukai.net adresindedir. Bu bilgiler data/product-profile.json ve public/hukuk-ai.md kayıtlarının ürün açıklamalarına dayanır; ChatGPT planları veya fiyatları hakkında bu rehberde bir iddia yoktur.
Dilekçe taslağı bir başlangıç metnidir; olaylar, tarihler, talepler, deliller ve güncel dayanaklar kontrol edilmeden kullanıma hazır kabul edilmez. Ürün kaydındaki taslak kontrolü. İnceleme sırasında bir hukukçuya yalnız taslağı değil, kaynak tablosunu ve açık soruları da sunun. Metindeki düzeltmeyi dayanağıyla birlikte kaydedin. Araştırma çıktısı ile dosya için verilecek hukuki kararın sorumluluğunu karıştırmayın.
İlgili rehberlerle çalışmayı genişletin
Araç türlerinin kavramsal ayrımı için genel yapay zekâ ile hukuk yapay zekâsı karşılaştırmasını, büro içi çalışma ve mesleki denetim için avukatlar için yapay zekâ rehberini inceleyin. Ceza dosyasında delil, bilirkişi ve gizlilik ayrımı için ceza hukukunda yapay zekâ kaynak kontrolüne geçebilirsiniz. Ürün kapsamını Hukuk AI ana sayfasından kontrol edin. Bu rehberin somut çıktısı, araştırma önerisini doğrulanmış metin ve açık kontrol kaydıyla birleştirmektir.
Araştırma gündemi, kaynak notu ve başlangıç taslağının görev sınırları için hukuk yapay zeka asistanı ne yapar rehberini inceleyin.
Sohbetten sonra resmî kaynak aramak için Google arama ve resmî kaynak bulma rehberini kullanabilirsiniz.
Genel amaçlı yapay zekâ ile hukuk AI arasındaki kapsam farkı için hukuk AI ile genel yapay zekâ karşılaştırması yazısını inceleyebilirsiniz.
Aynı kaynak kontrolünü başka bir araçta uygulamak için Gemini kaynak doğrulama rehberini; araştırma notunu büro sürecine taşımak için hukuk asistanı iş akışı rehberini okuyabilirsiniz.
Motorlardan bağımsız araştırma sırası, yürürlük ve karar kimliği kontrolü için AI ile hukuk araştırması yöntem rehberini kullanabilirsiniz; bu yazıdaki araca özgü adımlar ayrı kalır.
Müvekkil Sırrı: Yapay Zekâya Hangi Bilgi Girmez?
ChatGPT istemini hazırlarken dosyanın tamamını aktarmak yerine, araştırma sorusunu kimlik bilgileri olmadan yeniden kurmayı deneyin. İsim, TC kimlik numarası, iletişim, tapu ve hesap bilgilerini örneğe taşımayın. Anonimleştirme önerisi, kalan olay ayrıntılarıyla kişinin belirlenemeyeceğine ilişkin güvence değildir. Üçüncü taraf aracın veriyi işlemesini ayrıca değerlendirin.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.36/1 sır saklama sınırını belirler:
Avukatların, kendilerine tevdi edilen veya gerek avukatlık görevi, gerekse, Türkiye Barolar Birliği ve barolar organlarındaki görevleri dolayısiyle öğrendikleri hususları açığa vurmaları yasaktır.
m.36/2 tanıklık bakımından şu koşulu düzenler:
Avukatların birinci fıkrada yazılı hususlar hakkında tanıklık edebilmeleri, iş sahibinin muvafakatini almış olmalarına bağlıdır.
Tanıklık için muvafakat, dosyayı herhangi bir araca yüklemeye verilmiş genel izin olarak okunmamalıdır. m.34 ise mesleki çalışma ölçüsünü açıklar:
Avukatlar, yüklendikleri görevleri bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranmak ve Türkiye Barolar Birliğince belirlenen meslek kurallarına uymakla yükümlüdürler.
İstemden önce hangi bilginin gerçekten gerekli olduğunu avukatla belirleyin. Gerçek dosya ekleri yerine kamuya açık hüküm ve kurgusal olay özetiyle çalışmayı tercih edin.
Kişisel Veri İçeren İstemlerde KVKK Sınırı
6698 sayılı KVKK m.4/1:
Kişisel veriler, ancak bu Kanunda ve diğer kanunlarda öngörülen usul ve esaslara uygun olarak işlenebilir.
m.4/2-a ve ç ilkelerinin özeti:
Kişisel verilerin işlenmesinde hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma ilkesine uyulması zorunludur. Kişisel verilerin işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmesi zorunludur.
m.12/1 özeti:
Veri sorumlusu, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini ve kişisel verilere hukuka aykırı olarak erişilmesini önlemek ve kişisel verilerin muhafazasını sağlamak amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır.
m.12/4:
Veri sorumluları ile veri işleyen kişiler, öğrendikleri kişisel verileri bu Kanun hükümlerine aykırı olarak başkasına açıklayamaz ve işleme amacı dışında kullanamazlar.
Aktarımda m.9/1:
Kişisel veriler, 5 inci ve 6 ncı maddelerde belirtilen şartlardan birinin varlığı ve aktarımın yapılacağı ülke, ülke içerisindeki sektörler veya uluslararası kuruluşlar hakkında yeterlilik kararı bulunması halinde, veri sorumluları ve veri işleyenler tarafından yurt dışına aktarılabilir.
m.9/1 bütün aktarım yollarını kapsamaz. Sunucu ve veri akışını incelemeden belirli bir ChatGPT kullanımına uygunluk sonucu vermeyin. Ayrıntı için yurt dışına kişisel veri aktarımı rehberine, güvenlik olayı araştırmasında KVKK veri ihlali bildirimi rehberine geçin.
Dilekçe Taslağını HMK m.119 Unsurlarıyla Karşılaştırın
ChatGPT taslağını son metin saymadan önce olay ve dayanak eşlemesini ayrı okuyun. HMK m.119/1-e, f ve g bentlerinin birlikte özeti şöyledir:
Dava dilekçesinde davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri, iddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği ve dayanılan hukuki sebepler bulunur.
- Vakıaları sıra numarasıyla ayırın; taslağın eklediği, dosyada bulunmayan bir olayı işaretleyin.
- Her vakıanın yanına hangi delile dayanıldığını yazın; mevcut olmayan belgeyi tamamlanmış delil gibi göstermeyin.
- Hukuki sebeplerde kanun adı, madde ve ilgili fıkrayı resmî metinle karşılaştırın; doğrulanamayan atfı açık bırakın.
Eksiklik sonucu için m.119/2'nin kendi ayrımını koruyun:
Birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde, hâkim davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde dava açılmamış sayılır.
Bu bir haftalık kesin süreyi, yukarıdaki e, f ve g bentleri de dâhil her eksikliği kapsayan genel bir tamamlama hakkı gibi okumayın. Hüküm, a, d, e, f ve g dışındaki hususları kapsar. Taslağı incelerken eksik unsurun hangi bende ait olduğunu yazın ve dosyaya ilişkin sonucu avukatla değerlendirin. Liste, m.119/1'in tamamı yerine geçmez.
Yanlış Madde Numarasını Kim Yakalar? Hâkimin Resen Uygulama Görevi
ChatGPT yanıtındaki numaranın dilekçeye aktarılması, o numarayla gösterilen hükmün uyuşmazlığa uygun olduğunu kanıtlamaz. HMK m.33/1'in açık cümlesi şöyledir:
Hâkim, Türk hukukunu resen uygular.
Bu çerçevede yapay zekâ yanlış madde gösterirse mahkeme o yanlış atfı uygulamak zorunda değildir. Hâkimin Türk hukukunu resen uygulaması, dilekçedeki olay ve delil anlatımını incelemeyi gereksiz kılmaz. HMK m.119/1-e, f ve g ile birlikte okuyun; kaynak kontrolünü mahkemenin sonradan yapacağı değerlendirmeye bırakmayın.
Pratik incelemede üç soruyu ayrı not edin: kanun adı doğru mu, madde gerçekten var mı, madde anlatılan soruna ilişkin mi? Numara eşleşirken anlam uyuşmuyorsa yalnız numarayı değiştirmekle yetinmeyin. Taslağın ilgili paragrafını dayanak metniyle birlikte avukata gösterin. Yanlış atfın tek başına her dilekçeyi geçersiz kıldığı ya da her hatanın sonuçsuz kaldığı yönünde genel sonuç çıkarmayın. Kontrol edilmeyen bölümü kaynak notunda açıkça belirtin; somut usul sonucunu avukat denetiminde değerlendirin.
Sık Yapılan Beş Hata ve Kısa Kontrol Listesi
ChatGPT ile hazırlanan araştırma notunda aşağıdaki beş kontrolü uygulayabilirsiniz. Bunlar istatistiksel sıklık sıralaması değildir; metni incelemek için pratik çalışma önerileridir. Her kontrolün yanına “tamamlandı”, “eksik” veya “erişilemedi” yazın. Eksik alanı yeni bir istemle tahmini bilgiye dönüştürmeyin.
- Gerçek dosyayı isteme taşımak: Kimliği belirleyebilecek ayrıntıları yeniden gözden geçirin; kamuya açık metinle kurulabilen soruyu tercih edin.
- Tanıklık muvafakatini genel paylaşım izni saymak: m.36/2'nin bağlamını sır saklama değerlendirmesinden ayrı okuyun.
- Doğru numarayı yeterli görmek: Maddenin tamamını, bentlerini ve gösterilen cümleyi aynı belgede karşılaştırın.
- Her eksikliği bir haftada tamamlama varsayımı: HMK m.119/2'nin kapsam dışı bıraktığı bentleri kontrol notuna ekleyin.
- Akıcı taslağı son metin saymak: Vakıa, delil ve hukuki sebep bağlantısını avukatla birlikte yeniden inceleyin.
Kontrol kaydında araştırma sorusunu, açılan resmî belgeyi, ilgili maddeyi ve inceleme tarihini tutun. İkinci inceleyen kişinin aynı sonuca hangi metin üzerinden ulaşacağını görebilmesi için bağlantıyı ve eksik kalan adımı açık yazın.
Hukuk yapay zeka asistanı ile madde doğrulama akışı
Bir hukuk ai araştırma görevini, kişisel bilgileri çıkardığınız kısa bir soru ve kontrol edilecek madde listesiyle hazırlayabilirsiniz. ChatGPT çıktısından kanun adı, madde numarası, fıkra ve dayanak cümlesini ayrı satırlara alın. Bu konuda hukuk yapay zeka kullanımının önerilen faydası, inceleme sırasını düzenlemektir; bulunmayan kaynağı tamamlamak değildir. Kaynak açılmıyorsa çalışma satırında erişim eksikliğini koruyun.
Bir hukuk yapay zeka asistanı için görev yazarken “doğrulanamayan maddeyi belirsiz bırak, olay ekleme, alıntıyı özetten ayır” sınırlarını belirtin. Çıktının her hukuki atfını resmî mevzuat metniyle doğrulayın. Kanun adı ve numarasının eşleşmesini, cümlenin ilgili fıkrada bulunmasını ve olayla bağlantısını ayrı inceleyin. Hazırlanan çıktı hukuki görüş değildir; kaynak notu ve son taslak avukat denetiminde birlikte değerlendirilmelidir.
Görev kapsamını düzenlemek için hukuk yapay zeka asistanı rehberini, büro içinde inceleme adımlarını planlamak için avukatlar için yapay zeka rehberini kullanabilirsiniz. Bu akış belirli bir araç çıktısının doğruluğu veya davanın sonucu hakkında vaat içermez.