Aile Hukuku Nedir?
Aile hukuku, evlilik, akrabalık, velayet, nafaka ve mal rejimi gibi aile ilişkilerini düzenleyen hukuk dalıdır. Türkiye'de temel mevzuat 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) aile hukuku kitabıdır. Aile hukuku, aile birliğinin korunması ve çocuğun yüksek yararı ilkesini gözetir.
Evlilik Akdi ve Ehliyet
Evlilik akdi, kadın ve erkeğin karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulur (TMK madde 110). Evlenme ehliyeti için 18 yaşını doldurmuş olmak gerekir; istisnai hallerde 17 yaş ve hakim izniyle 16-17 yaş arası evlilik mümkündür. Evliliğin hukuki sonuçları: eşler arası sadakat, yardımlaşma, birlikte yaşama yükümlülükleri doğar.
Boşanma Türleri
Anlaşmalı Boşanma
TMK madde 166/3'e göre anlaşmalı boşanma için: evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması, tarafların boşanma ve sonuçlarına anlaşması, hakimin tarafları dinleyerek iradelerinin serçe görmesi gerekir. Anlaşmalı boşanma tek duruşmada sonuçlanabilir.
Çekişmeli ve Özel Sebepli Boşanma
Çekişmeli boşanmada, eşlerden biri boşanma sebebi olarak haksız fiil, hayata kast, ağır suç işleme, hapis, akıl hastalığı, terk veya diğer genel/sebepler ileri sürer. TMK madde 161-165 özel boşanma sebeplerini düzenler. Her somut olay delil ile kanıtlanmalıdır.
Velayet ve İletişim
Boşanma halinde çocuğun velayeti, çocuğun yüksek yararına göre anadan veya babadan birine verilir (TMK madde 335-340). Velayet verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katlanır (iştirak nafakası) ve düzenli iletişim hakkına sahiptir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, küçük yaştaki çocuk için annenin velayetini tercih eğiliminde olsa da her somut durum ayrı değerlendirilir.
Nafaka Türleri
- İştirak nafakası: Çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderleri (TMK madre 327)
- Yoksulluk nafakası: Boşanma sonrası yoksul düşen eş için (TMK madde 175)
- Yardım nafakası: Akrabalar arasında geçim yardımı (TMK madde 364)
- Tedbir nafakası: Boşanma sürecinde geçici önlem (TMK madre 169)
Mal Rejimi Tasfiyesi
Türkiye'de yasal mal rejimi 'edinilmiş mallara katılma' rejimidir (TMK madde 202-241). Bu rejimde eşlerin kişisel malları (kişisel kullanım, miras, bağış) ile edinilmiş malları (çalışma, ücret, gelir) ayrılır. Boşanma halinde edinilmiş malların değerine katılma alacağı doğar; bu alacak mal tespit davasıyla belirlenir.
Tanıma-Tenfiz
Yabancı mahkeme boşanma kararı Türkiye'de geçerli olmak için tanıma-tenfiz davası gerektir. MÖHUK hükümleri uyarınca kararın kesinleşmiş, kamu düzenine aykırı olmaması ve tebligatın uygun yapılması gerekir. Bu dava Aile Mahkemesi'nde açılır.
Aile Uyuşmazlıklarında Yargı Yolu
Aile uyuşmazlıklarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Davalar basit yargılama usulüne tabidir; boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk pilot uygulaması vardır. Hukuk AI platformu, aile hukuku mevzuatı ve Yargıtay içtihatlarına dayalı dilekçe ve analiz üretir; ancak her boşanma somut olduğu için bireysel hukuki tavsiye alınması önerilir. Hemen Başla.