Nafaka Artırım Davası Rehberi 2026: Şartlar ve Süreç

Nafaka Artırım Davası Nedir? Hukuki Çerçeve

Nafaka artırım davası, mahkeme kararıyla veya onaylanmış anlaşmayla bağlanmış bir nafakanın, değişen koşullar karşısında yeniden belirlenmesini sağlayan davadır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu iki temel dayanak sunar: boşanma sonrası eş lehine hükmedilen yoksulluk nafakası ve irat biçiminde ödenen maddî tazminat için m.176; çocuk lehine ödenen iştirak nafakası dahil nafakalar için m.331. Enflasyon, gelir değişiklikleri ve çocuğun büyüyen ihtiyaçları karşısında yıllar önce belirlenmiş bir nafaka miktarı zamanla işlevini yitirebilir; kanun koyucu bu nedenle nafakayı sabit ve değişmez bir rakam olarak değil, tarafların koşullarına göre güncellenebilir dinamik bir yükümlülük olarak kurgulamıştır. Artırım kendiliğinden gerçekleşmez: talep üzerine mahkeme karar verir. Aynı hükümler, koşullar nafaka yükümlüsü aleyhine değiştiğinde azaltma ve kaldırma taleplerinin de temelidir. Boşanma sürecinin bütünü ve nafaka türlerinin bağlandığı aşamalar için boşanma davası rehberimize bakabilirsiniz; bu rehber yalnız nafakanın güncellenmesi sürecine odaklanır.

Yoksulluk Nafakası ve Artırımın Kanuni Temeli

Kanunun ifadesiyle: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. m.176 uyarınca maddî tazminat ve yoksulluk nafakasının toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir; manevî tazminatın irat biçiminde ödenmesine ise karar verilemez. Artırım davasının konusu, aylık ödemeler hâlinde süren irat biçimindeki nafakadır. Artırımın kanuni ölçütü m.176'nın dördüncü fıkrasında açıkça yer alır: Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir. Buna göre iki bağımsız sebep vardır: malî durum değişikliği (örneğin yükümlünün gelirinin belirgin artması, alacaklının giderlerinin büyümesi) ve hakkaniyet (örneğin nafakanın alım gücünün zaman içinde erimesi). Aynı fıkra azaltmayı da kapsadığından, geliri düşen yükümlü de bu hükme dayanarak indirim talep edebilir.

İştirak Nafakası: Çocuğun İhtiyaçları ve Durumun Değişmesi

Velâyet kendisine bırakılmayan ebeveynin çocuğun giderlerine katılmasını sağlayan iştirak nafakasında miktar ölçütü m.330'da düzenlenir: Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur; nafaka her ay peşin olarak ödenir. Güncelleme mekanizması ise m.331'dedir: Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır. Çocuğun okul öncesinden ilköğretime, oradan liseye geçmesi, sağlık giderlerinin artması veya ebeveynlerin ödeme gücündeki önemli değişimler, uygulamada bu hükme dayanan yeniden belirleme taleplerinin tipik gerekçeleridir. Hükmün çift yönlü olduğu unutulmamalıdır: değişen durum nafakanın artırılmasını gerektirebileceği gibi azaltılmasına, hatta kaldırılmasına da yol açabilir.

Nafakanın Kendiliğinden Kalkması ve Kaldırılması

Artırım talebinden önce nafakanın hâlâ yürürlükte olup olmadığı kontrol edilmelidir; çünkü m.176'nın üçüncü fıkrası iki ayrı sona erme rejimi öngörür. Kanunun ifadesiyle: İrat biçiminde ödenmesine karar verilen maddî tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır. İlk grupta (yeniden evlenme, ölüm) nafaka herhangi bir karara gerek olmadan sona erer; ikinci grupta ise yükümlünün dava açarak kaldırma kararı alması gerekir. Bu ayrım her iki taraf için de önemlidir: alacaklı yönünden hangi olguların nafakayı riske attığını, yükümlü yönünden hangi durumda ödemeyi kesmeden önce mahkeme kararı alması gerektiğini belirler. Kendiliğinden kalkma sebeplerinden birinin gerçekleştiğini düşünen yükümlünün dahi durumu belgelendirmesi, ileride doğabilecek geriye dönük ödeme uyuşmazlıklarını önlemek bakımından yerinde bir tedbirdir; tereddüt hâlinde tespit talebiyle mahkemeye başvurmak mümkündür.

Dava Süreci: Görevli Mahkeme ve Gelecek Yıllar Kararı

Nafaka uyuşmazlıkları, 4787 sayılı Kanun m.4 uyarınca aile hukukundan doğan dava ve işleri gören aile mahkemelerinin görev alanındadır. Talep dilekçesinde mevcut nafaka kararının tarihi ve miktarı, değişen koşulların somut dayanakları ve istenen yeni miktar açıkça gösterilmelidir. Malî durumun ispatında gelir belgeleri, gider kayıtları ve çocuğun eğitim-sağlık harcamalarına ilişkin belgeler belirleyicidir; mahkeme gerekli gördüğünde ilgili kurumlardan bilgi toplar. Tekrarlanan artırım davalarını azaltan önemli bir imkân da kanunda yer alır: m.176'nın son fıkrasına göre hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddî tazminat veya nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir; m.330'un son fıkrası aynı imkânı iştirak nafakası için tanır. Bu yönde hüküm kurulduğunda nafaka, kararda belirlenen esasa göre gelecek yıllarda kendiliğinden güncellenir. Bu rehber doğrulanmış birincil metin olarak yalnız kanun hükümlerine dayanır; artırım oranına ilişkin içtihat pratikleri somut olay bazında güncel karar taraması ve hukukçu değerlendirmesi gerektirir.

İspat, Strateji ve Sık Yapılan Hatalar

Artırım ve azaltma davalarının kaderini büyük ölçüde ispat belirler. Talep eden taraf, koşulların nafakanın belirlendiği tarihe göre değiştiğini somut belgelerle ortaya koymalıdır. Alacaklı yönünden bu; kira, eğitim, sağlık ve temel yaşam giderlerindeki artışı gösteren kayıtlar, çocuğun okul ve kurs belgeleri ile kendi gelir durumunu gösteren belgelerdir. Yükümlü yönünden azaltma talebinde ise gelir kaybını, iş değişikliğini veya ödeme gücünü daraltan yeni yükümlülükleri gösteren belgeler önem taşır. Karşı tarafın malî durumu bilinmiyorsa, dilekçede ilgili kurum ve kuruluşlardan bilgi istenmesi talep edilebilir; mahkeme gerekli araştırmayı yapar. Uygulamada sık yapılan hatalar şunlardır: değişikliğin geçici nitelikte olduğu hâllerde dava açmak, mevcut nafaka kararının tarihini ve içeriğini dilekçeye eklememek, talep edilen miktarı gerekçelendirmeden yüksek tutmak ve gider iddialarını belgeye bağlamamak. Bu eksikler, aslında haklı olabilecek taleplerin dahi mahkemece kısmen veya tamamen reddedilmesine yol açabilir; özenli bir dosya hazırlığı sürecin en kritik aşamasıdır.

Taraflar her zaman dava dışında da anlaşabilir: yeni nafaka miktarı üzerinde uzlaşan taraflar bunu yazılı hâle getirip mahkeme onayına sunarak ileriye dönük belirsizliği azaltabilir. Anlaşma imkânı yoksa dava yoluna gidilir; dava süresince mevcut nafaka kararı yürürlükte kalır ve ödemeler sürer. Kanunda artırım için özel bir hak düşürücü süre öngörülmemiştir; koşullar değiştiği sürece talep her zaman ileri sürülebilir, ancak değişikliğin üzerinden uzun süre geçmesi ispatı zorlaştırabilir. Nafakanın hiç ödenmemesi ise ayrı bir sorundur ve icra yoluyla takip ile ilgili kanunlardaki yaptırım mekanizmalarına tabidir; bu rehberin kapsamı yalnız miktarın güncellenmesidir. Son olarak, aynı dilekçede birden çok talep birleştirilebilir: örneğin iştirak nafakasının artırılması ile yoksulluk nafakasının artırılması birlikte istenebilir; mahkeme her talebi kendi kanuni ölçütüne göre ayrı değerlendirir.

Hukuk AI ile Nafaka Sürecinizi Yönetin

Hukuk AI; nafaka artırım, azaltma ve kaldırma taleplerinde şart analizi, delil listesi hazırlığı ve dava dilekçesi taslağı oluşturma süreçlerinde yapay zeka desteği sunar. Mevzuata dayalı, kaynak gösteren çıktılar üreterek hak kaybı riskini azaltır. Hukuk AI çıktıları hukuki tavsiye değildir; somut uyuşmazlıklar için yetkili bir hukukçuya başvurunuz. Hemen Başla.

Nafaka türüne göre dayanak ve talep tablosu

Bu rehberin sorusu, daha önce belirlenmiş nafakanın değişen koşullarla nasıl yeniden değerlendirileceğidir. İlk kez boşanma talebi, velayet değişikliği veya mal paylaşımı farklı sorulardır; ilgili konuları aile hukuku rehber haritasından ayırabilirsiniz. Aşağıdaki tablo farklı maddelerdeki ölçütleri aynı dosya sanmamak için hazırlanmıştır; otomatik artış hesabı veya dilekçe sonucu değildir.

Durumun değişmesi nasıl somutlaştırılır?

TMK m.176/4, iradın artırılması veya azaltılmasını tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesiyle ilişkilendirir; m.331 ise çocuk nafakasının yeniden belirlenmesini veya kaldırılmasını durumun değişmesi ve istem koşuluna bağlar.

Resmî dayanak: 4721 sayılı Kanun m.176/4; 4721 sayılı Kanun m.331. Erişim: 24 Ekim 2026.

Dava hazırlığında önceki karara esas alınan dönemi bugünkü durumla karşılaştıran iki ayrı liste oluşturun. Her listedeki gelir ve giderlerin hangi aylara ait olduğunu gösterin; eski bir yıllık toplamla yeni bir aylık gideri doğrudan karşılaştırmayın. Çocuğun eğitim aşaması veya sağlık ihtiyacı değişmişse, değişikliğin başlangıcını belge adıyla kaydedin. Gelir artışı iddiası için bilmediğiniz ücret veya malvarlığını tahminle yazmayın. Belgeyle desteklenemeyen noktayı ayrıca araştırılacak bilgi olarak işaretlemek, talebin hangi olguya dayandığını daha açık gösterir.

HMK m.190/1, özel bir düzenleme olmadıkça ispat yükünü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa yükler.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Kanun m.190/1. Erişim: 24 Ekim 2026.

HMK m.194 uyarınca taraflar dayandıkları vakıaları ispata elverişli biçimde somutlaştırmalı ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmelidir.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Kanun m.194. Erişim: 24 Ekim 2026.

Bu kurallar doğrultusunda hazırlanan olay listesi, yalnız hayat pahalılaştı ifadesiyle sınırlı kalmamalıdır. Örneğin eğitim giderindeki değişikliği anlatırken belgenin kapsadığı dönemi ve giderin niteliğini de belirtin. Aynı harcamayı birden çok belgeyle gösteriyorsanız toplamda iki kez saymamaya özen gösterin. Bu muhasebe önerisi mahkemenin takdir edeceği nafaka tutarını belirlemez; değişiklik iddiasını anlaşılır hâle getirmeye yarar. Yalnız bir tarafın giderlerini görmekle ödeme gücüne ilişkin incelemenin tamamlandığını kabul etmeyin.

Gelir, gider ve çocuk ihtiyaçları için belge eşlemesi

HMK m.199, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metinleri ve elektronik ortamdaki veriler dahil maddede sayılan bilgi taşıyıcılarını belge olarak kabul eder.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Kanun m.199. Erişim: 24 Ekim 2026.

Ücret bordrosu, düzenli ödeme kaydı, kira sözleşmesi ve eğitim ya da sağlık harcamasına ilişkin kayıtları ayrı klasörlerde toplayabilirsiniz. Bu örnekler her davada zorunlu ve yeterli bir belge listesi oluşturmaz. Dosyaya sunulması düşünülen her verinin hukuka uygun elde edilmesini ayrıca inceletin; karşı tarafın özel hesaplarına izinsiz erişmek bir hazırlık yöntemi değildir. Belgeyi sunmadan önce okunabilirliğini, hangi kişiye ve döneme ait olduğunu ve hangi değişikliği açıklamak için kullanılacağını kontrol edin. Araştırma araçlarına kimlik bilgileri ve hassas sağlık verileri yerine anonim özet verin.

TMK m.330/1-2 gereğince çocuk nafakasının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de dikkate alınır ve nafaka her ay peşin ödenir; yalnız gider toplamına bakmak maddenin tüm ölçütlerini karşılamaz.

Resmî dayanak: 4721 sayılı Kanun m.330/1-2. Erişim: 24 Ekim 2026.

Çocuğa ilişkin ayrı bir ihtiyaç listesi hazırlamak, eş lehine talep edilen nafakayla giderlerin karışmasını önler. Aynı hane harcamasının çocukla bağlantısını açıklayın; bütün ev giderlerini kendiliğinden çocuğun kişisel gideri kabul etmeyin. Her iki ebeveynin koşulları ve ödeme gücü araştırılırken mevcut kararın kapsamını da okuyun. Bu rehber çocuğun velayetinin hangi ebeveyne bırakılacağını değerlendirmez; o konuda velayet rehberinin ayrı kaynaklarını inceleyebilirsiniz.

Görev, yetki ve dilekçede istenen sonuç

TMK m.177, boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu düzenler; bu madde nafakanın sona erme sebeplerini düzenleyen hüküm değildir.

Resmî dayanak: 4721 sayılı Kanun m.177. Erişim: 24 Ekim 2026.

4787 sayılı Kanun m.4/1, TMK İkinci Kitabının Üçüncü Kısmı dışındaki aile hukukundan doğan dava ve işleri aile mahkemesinin görevine verir.

Resmî dayanak: 4787 sayılı Kanun m.4/1. Erişim: 24 Ekim 2026.

Görev, mahkemenin hangi tür davalara baktığı; yetki ise yer bakımından hangi mahkemeye başvurulabileceği sorusudur. Dilekçe hazırlarken bu soruları ayrı cevaplayın. Eski nafaka kararının mahkemesi ve dosya numarasını yeni başvurunun yeriyle aynı kabul etmeden inceletin. Talep edilen nafaka türünü, mevcut hükmü ve değişiklik gerekçesini ayrı paragraflarda göstermek dosyayı okumayı kolaylaştırır. Birden çok nafaka türü varsa her talebin dayanağını ve istenen sonucu ayrıca açıklayın.

HMK m.119/1-e,f,ğ, dava dilekçesinde vakıaların açık özetini, her vakıanın hangi delille ispat edileceğini ve açık talep sonucunu arar.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Kanun m.119/1-e,f,ğ. Erişim: 24 Ekim 2026.

Artırım hangi tarihten itibaren uygulanır?

Başlangıç tarihi sorusunu nafaka miktarından ayrı inceleyin. TMK m.176/4 ve m.331 değişiklik koşullarını düzenler; bu iki maddede artırımın her dosyada hangi günden itibaren sonuç doğuracağına ilişkin açık ve ortak bir tarih formülü yazılı değildir. Bu nedenle bu rehber, doğrulanmış bir resmî karar kimliği olmadan her durumda dava tarihinden veya karar tarihinden başlar biçiminde içtihat genellemesi yapmaz. Mevcut hüküm, talep sonucu ve somut olay için avukat değerlendirmesi gerekir.

HMK m.297/2 uyarınca hükmün sonuç kısmında her talep hakkında verilen karar, yüklenen borç ve tanınan hak açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde gösterilmelidir.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Kanun m.297/2. Erişim: 24 Ekim 2026.

Kararı teslim aldığınızda yalnız kabul kelimesine bakmayın; yeni miktarın kapsamını, başlangıca ilişkin hükmü ve gelecekteki artış düzenlemesini birlikte okuyun. Kendi ödeme çizelgenizde eski karar dönemiyle yeni hükmün uygulanacağı dönemi ayrı gösterin. Bu hazırlık geçmiş dönem için kendiliğinden yeni bir alacak yaratmaz. Karar metnindeki belirsizliği çevrimiçi bir hesapla gidermek yerine hukuki inceleme isteyin. Gelecek yıllar için artış hükmü bulunup bulunmadığını görmek, yeni bir davaya gerek olup olmadığı sorusunun araştırılmasında da önemlidir.

Geçici önlem ile kararın icrası aynı şey değildir

TMK m.332/1, nafaka davası açılınca hâkimin davacının istemi üzerine dava süresince gerekli önlemleri almasını; ikinci fıkra ise soybağı tespit edilmişse uygun nafakanın depo edilmesine veya geçici ödenmesine karar verilebilmesini düzenler.

Resmî dayanak: 4721 sayılı Kanun m.332/1-2. Erişim: 24 Ekim 2026.

Bu hüküm, her nafaka artırım talebinde otomatik bir geçici ödeme çıkacağı veya icra takibinin bu maddeyle yürütüleceği anlamına gelmez. Geçici talebin hangi nafaka ilişkisine dayandığını ve mahkemenin hangi kararı verdiğini ayrıca inceleyin. Mevcut kararın ödenmemesi sorusu için ilamlı icra takibi rehberindeki farklı usul çerçevesine bakın. Bu rehber takip, şikâyet ve yaptırım sürelerini tek bir nafaka güncelleme hesabına birleştirmez.

Harç hazırlığı ve sık hataların son kontrolü

Başvuru masrafı veya harç miktarı bu sayfada sayı olarak verilmez; geçerli yıl tarifesi ve talep kapsamı başvuru öncesi kontrol edilmelidir. Son kontrolde ilk nafaka istemini mevcut nafakanın artırılmasıyla karıştırmadığınızdan emin olun. Yoksulluk nafakasının sona ermesi için TMK m.176/3, nafaka isteminin koşulları için m.175 okunur; m.177 bu konuların yerine geçmez. Dosya özetine eski karar, değişen durum, her delilin açıklaması ve ayrı talep sonuçlarını koyun. Taslak hazırlığında dilekçe hazırlığı rehberinden yararlanabilirsiniz; nihai değerlendirme yetkili hukukçuya aittir.

Talebin miktarı ve başlangıç tarihi birlikte nasıl okunur?

HMK m.26/1 gereğince hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; talep edilenden fazlasına veya başka bir şeye karar veremez.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.26/1. Erişim: 28 Ekim 2026.

HMK m.26/2, hâkimin tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümlerini saklı tutar.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.26/2. Erişim: 28 Ekim 2026.

Artırım hazırlığında mevcut aylık miktarı, istenen yeni miktarı ve bu miktarın hangi dönem için istendiğini ayrı satırlara yazın. Bu, bir dilekçe düzenleme önerisidir; belirli bir tarihten alacak doğduğuna ilişkin sonuç değildir. Önceki hükümde gelecek yıllar için bir düzenleme varsa o metni de karşılaştırma dosyasına koyun. Aynı ödeme dönemini hem eski kararın hesabında hem yeni talebin toplamında iki kez saymayın. Dava tarihini, karar tarihini ve ödeme gününü tek tarih gibi kullanmak yerine çizelgede ayrı sütunlara yerleştirin.

TMK m.176/4 ve m.331 için yukarıda açıklanan sınır geçerlidir: bu rehber doğrulanmış bir resmî karar olmadan bütün artırım davalarına ortak başlangıç tarihi yüklemez. Somut talebin kapsamını ve hükmün sonuç kısmını birlikte inceletin; çevrimiçi bir özetin başlangıç tarihine ilişkin kesin cümlesini dosyanıza otomatik taşımayın.

Dilekçenin kimlik, değer ve imza kontrolü

HMK m.119/1-d uyarınca dava dilekçesinde davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda dava konusunun değeri bulunur.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.119/1-d. Erişim: 28 Ekim 2026.

HMK m.119/1-b,c,h, dilekçede tarafların ad, soyad ve adresleri, davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ile davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzasını arar.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.119/1-b,c,h. Erişim: 28 Ekim 2026.

Dilekçe kontrolünü yalnız nafaka tutarını yazmakla bitirmeyin. Mahkeme, taraf, talep ve ekler için ayrı bir kontrol sırası kullanabilirsiniz. Önceki kararın dosya numarasını, kendi çalışma çizelgenizdeki belge numarasıyla karıştırmayın. Anonim araştırma metnini asıl dilekçe yerine sunmak üzere kullanmayın; anonimleştirme araştırma için, dosya bilgilerini tamamlama ise başvuru hazırlığı için ayrı işlerdir. Son kontrolde boş kalan alanları tahminle doldurmak yerine incelenecek eksik olarak işaretleyin.

Belgeyi olguyla eşlemek: gelir, gider ve ihtiyaç

HMK m.189/2 uyarınca hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.189/2. Erişim: 28 Ekim 2026.

HMK m.189/4 gereğince bir vakıanın ispatı için gösterilen delilin caiz olup olmadığına mahkemece karar verilir.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.189/4. Erişim: 28 Ekim 2026.

HMK m.219/1, tarafları kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmekle yükümlü tutar.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.219/1. Erişim: 28 Ekim 2026.

HMK m.219/1 uyarınca elektronik belgeler, çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.219/1. Erişim: 28 Ekim 2026.

Aşağıdaki eşleme bir hazırlık örneğidir; herhangi bir belgenin kesin ispat gücünü veya davanın sonucunu bildirmez. Aynı satırda belgenin düzenleme tarihini ve kapsadığı dönemi ayrı tutun. Bir banka hareketinin yalnız varlığıyla hangi gideri açıkladığını varsaymayın; işlem açıklaması ve bağlantılı kayıt için ayrı not düşün. Gelirin brüt veya net oluşunu kendi özetinizde belirtin. Karşılaştırılabilir dönemler seçmek, inceleyen kişinin rakamların neden değiştiğini takip etmesini kolaylaştırır.

Aile mahkemesi bulunmayan yerde görev kontrolü

4787 sayılı Kanun m.2/4 uyarınca aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu Kanun kapsamındaki dava ve işlere, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemesince bakılır.

Resmî dayanak: 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun, m.2/4. Erişim: 28 Ekim 2026.

Görev incelemesinde önce mahkeme türünü, sonra yer bakımından yetkiyi kontrol edin. Yukarıdaki 4787 m.4 ve TMK m.177 açıklamalarını bu sırayla yeniden okuyabilirsiniz. Adliye adıyla önceki kararın başlığını yan yana not etmek bir hazırlık kolaylığıdır; tek başına doğru başvuru yerini belirlemez. İnternette görülen eski bir dilekçe örneğinin mahkeme başlığını kendi dosyanıza aynen taşımadan önce somut yargı çevresini inceletin. Bu bölüm güncel mahkeme teşkilatı listesi veya belirli bir adliye için başvuru yönlendirmesi sunmaz.

Çocuğun ihtiyaçları ve kişisel ilişki ayrı incelemelerdir

TMK m.327/1 gereğince çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.

Resmî dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.327/1. Erişim: 28 Ekim 2026.

TMK m.323, ana ve babadan her birine, velâyeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı tanır.

Resmî dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.323. Erişim: 28 Ekim 2026.

TMK m.182/3 uyarınca velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.

Resmî dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.182/3. Erişim: 28 Ekim 2026.

TMK m.329/1 uyarınca küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.

Resmî dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.329/1. Erişim: 28 Ekim 2026.

Çocuğun bakım listesinde beslenme, giyim, barınma, eğitim ve sağlık gibi kalemleri dosyanın gerçek kayıtlarına göre ayırabilirsiniz. Bu örnek kalemler kanunda sayılmış kapalı bir liste veya standart bir nafaka tarifesi değildir. Bir kalem için yalnız teklif varsa bunu ödeme yapılmış gibi göstermeyin. Ortak ev gideriyle çocuğa özgü gideri kendi tablonuzda farklı satırlara koyun. Kişisel ilişki takvimini ise gider dökümünden ayrı tutun; birbirinden farklı sorunları aynı tutar satırıyla açıklamaya çalışmayın.

Artırım, azaltma ve kaldırma taleplerinin ayrılması

Yukarıda kaynaklandırılan TMK m.176/3-4 ve m.331, sona erme sebepleri ile değişiklik istemlerini ayrı düzenler. Artırım isteminin varlığını tek başına azaltma veya kaldırma kararı yerine koymayın; bir talebin yazılmış olmasını diğer talebin kendiliğinden kabulü gibi okumayın. Bu kontrol, m.176/3 kapsamındaki kendiliğinden sona erme sebeplerini ortadan kaldırmaz. Hangi nafaka türünün, hangi talebin ve hangi kararın incelendiğini ayrı dosya satırlarında gösterin.

Hazırlık için üç sütun kullanabilirsiniz: mevcut hüküm, ileri sürülen değişiklik ve talep edilen sonuç. Birinci sütuna gerçek hüküm metnini alın; ikinciye belgeyle araştırılacak olguyu; üçüncüye hukukçu incelemesine sunacağınız istemi yazın. Kendi çalışma notunuzdaki sonuç beklentisini mahkemenin verdiği karar diye etiketlemeyin. Böylece bir başvurunun varlığı ile hükmün sonucu aynı belge sanılmaz.

Yapay zeka çıktısında madde, süre ve içtihat denetimi

HMK m.33/1 gereğince hâkim, Türk hukukunu resen uygular.

Resmî dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.33/1. Erişim: 28 Ekim 2026.

Bir hukuk yapay zeka asistanı ile hazırlanan nafaka özeti, resmî kanun metninin veya yetkili hukukçunun dosya değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu çalışma akışında hukuk ai çıktısını hukuki görüş saymayın; doğrulanacak araştırma taslağı olarak ele alın. Hukuk yapay zeka araçlarını karşılaştırırken cümlenin akıcılığı yerine atfın asıl belgede bulunup bulunmadığını kontrol edin. Çıktı kalitesine, doğruluğa veya dava sonucuna ilişkin ürün üstünlüğü çıkarımı yapmayın.

Madde numarasını kanun numarasıyla birlikte arayın; aynı numaralı başka bir kanun maddesinin metnini yanlışlıkla onaylamayın. Süre ifadesi varsa sayıyı, gün veya hafta birimini ve başlangıç olayını resmî metinde ayrı bulun. Sayı yazıyla verilmişse rakam biçimiyle de arayın. İçtihat aktarımında mahkeme, daire, esas ve karar kimliği ile kararın tamamını kontrol etmeden alıntıyı kullanmayın. Burada yeni bir karar künyesi veya süre kuralı ileri sürülmez.

Dosyanın kaynak izine bağlantıyı, erişim tarihini, ilgili maddeyi ve kontrol edilen kısa kesiti kaydedin. Bulunamayan atfı bulunmuş gibi işaretlemeyin. Yöntem seçimi için hukuk yapay zeka asistanı araştırma rehberini, çıktı denetimi için hukuk asistanıyla kaynak kontrolü adımlarını inceleyebilirsiniz.

Son kontrol: yaygın hazırlık hatalarını ayırın

Kontrol listenizi bir sonuç tahmini yerine eksik bulma aracı olarak kullanın. HMK m.26 bakımından talebin kapsamını; m.119 bakımından dilekçe alanlarını; m.189 ve m.219 bakımından delilin elde edilmesi ve sunulmasını bu bölümdeki resmî bağlantılardan yeniden okuyun. Aile mahkemesi görevini yetkiyle, nafaka miktarını kişisel ilişkiyle, talep edilen başlangıç tarihini verilmiş hükümle karıştıran satırları ayrı işaretleyin. Eski kararın okunaksız kopyasını, tarihsiz gider özetini veya kaynağı bulunamayan yapay zeka alıntısını tamamlanmış kontrol diye kaydetmeyin.

İncelemeye gönderilecek paket için önceki karar, dönem karşılaştırması, belge–olgu eşlemesi, ayrı talep sonuçları ve kaynak izini sıraya koyabilirsiniz. Her belgenin hangi soruyu cevaplamak için eklendiğini tek cümleyle açıklayın. Eksik veya uyuşmayan bilgiyi açıkça belirtmek, belirsizliği saklayan kesin ifadelerden daha kullanışlı bir çalışma dosyası oluşturur. Bu liste kişiye özel hukuki görüş veya bağımsız insan hukukçu onayı değildir.