Kısa cevap
Yabancı mahkeme kararının kesin hüküm veya kesin delil olarak kabulü tanıma; Türkiye’de icrası ise tenfiz incelemesiyle değerlendirilir. 5718 sayılı Kanun m.50, 58. Yurt dışında boşanan kişinin Türkiye’de medeni hâlini güncellemesi ile yabancı karardaki para alacağını tahsil etmesi aynı talep değildir. Önce hangi sonucun istendiğini belirleyin. Bu rehber yabancı boşanma kararını kullanma niyetine odaklanır; Türkiye’de yeni boşanma davasının sebeplerini veya mal rejimi hesabını anlatmaz.
Kararın hangi kısmı için işlem gerekiyor?
Yabancı hukuk davasında verilmiş ve verildiği devlet hukukuna göre kesinleşmiş ilamın Türkiye’de icrası yetkili Türk mahkemesinin tenfiz kararına bağlıdır. 5718 sayılı Kanun m.50/1. Örnek dosyada hükmün boşanma, nafaka ve başka taleplerle ilgili paragraflarını ayrı işaretleyin. Kararın yalnız başlığını tercüme ettirmek, hangi kısmın hangi sonucu taşıdığını göstermeyebilir. İnceleme için hüküm fıkrasının tam metnini ve kesinleşme kaydını birlikte sunmak yararlıdır.
Tenfiz hükmün bir kısmı için isteniyorsa dilekçede bu kısmın belirtilmesi gerekir. 5718 sayılı Kanun m.52/1-c. Belge çalışma tablosuna karar bölümü, Türkiye’de istenen sonuç ve bu sonucu destekleyen belge başlıkları koyabilirsiniz. Böylece medeni hâle ilişkin talep ile tahsil isteği ayrı incelenebilir. Bu tablo hukuki nitelendirme yerine geçmez; avukata yöneltilecek soruları düzenler.
Tanımada karşılıklılık aranır mı?
Tanımada MÖHUK m.54/1-a içindeki karşılıklılık şartı uygulanmaz; diğer tenfiz şartları m.58 çerçevesinde değerlendirilir. 5718 sayılı Kanun m.58/1. Yalnız kesinleşme ve kamu düzeni yeterlidir biçimindeki kısa listeler eksiktir. Münhasır yetki ve savunma hakkı gibi inceleme başlıklarını da gözden kaçırmayın. Bir ülkede karar verilmiş olmasından hareketle Türkiye’de otomatik sonuç doğduğunu kabul etmek belge hazırlığında hataya yol açabilir.
Tenfizde karşılıklılık; anlaşma, kanun hükmü veya Türk mahkeme ilamlarının tenfizini mümkün kılan fiilî uygulamayla sağlanabilir. 5718 sayılı Kanun m.54/1-a. Bu rehber ülke bazlı karşılıklılık listesi vermez. Somut ülke ve karar türü için ayrıca güncel resmî inceleme yapılmalıdır. Tanıma ile tenfizi tek kutuda ele almak, bu farklılığın gözden kaçmasına neden olur.
Kamu düzeni, yetki ve savunma hakkı
Tenfize konu hüküm Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır. 5718 sayılı Kanun m.54/1-c. Yabancı hukukun Türk hukukundan farklı olması üzerine tek başına kişisel sonuç üretmeyin. İtirazın hangi hüküm parçasına yöneldiğini ve hangi somut olguyla desteklendiğini ayrı yazın. Burada doğrulanmamış içtihat örneği veya belirli bir kararın mutlaka reddedileceği iddiası bulunmaz.
Kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisindeki konuda verilmemiş olması; davalının itirazı hâlinde yabancı mahkemenin taraflar veya konuyla gerçek ilişkisinin bulunması aranır. 5718 sayılı Kanun m.54/1-b. Davanın hangi ülkede görüldüğü, tarafların o ülkeyle ilişkisi ve karar konusu bu nedenle aynı dosyada izlenmelidir. Adres bilgileriyle mahkeme kararının farklı tarihlerde hazırlanmış olabileceğini kontrol edin.
Yabancı yargılamada usulüne uygun çağrılmama, temsil edilmeme veya hukuka aykırı yoklukta karar iddiaları, karşı tarafın Türk mahkemesine itirazı bağlamında değerlendirilir. 5718 sayılı Kanun m.54/1-ç. Tebligat ve temsil kayıtlarını saklayın. Dilekçeye eklenecek kanuni asgari belge listesi ile muhtemel itiraza cevap için yararlı belgeler aynı liste değildir. Eksik evrak notunda bu iki amacı belirtmek hazırlığın nedenini anlaşılır kılar.
Görevli ve yetkili mahkeme
MÖHUK m.51 tenfiz bakımından asliye mahkemesini görevli sayar; aile hukukuna ilişkin yabancı kararların tanıma ve tenfizi aile mahkemesinin görev alanındadır. 4787 sayılı Kanun m.4/2. Aile hukukuna özgü görev kuralını genel asliye açıklamasıyla birlikte okuyun. Avukata, kararın boşanma mı yoksa başka bir hukuk ilişkisinden mi doğduğunu açıkça söyleyin. Görevli mahkemenin türü ile yer bakımından yetki ayrı incelemelerdir.
Yetki, kendisine karşı tenfiz istenenin Türkiye’deki yerleşim yerine, yoksa sakin olduğu yere; ikisi de yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birine göre belirlenir. 5718 sayılı Kanun m.51/2. Bu kural davacının adresi esas alınarak açıklanmamalıdır. Türkiye’de ve yurt dışında bilinen adresleri tarihleriyle birlikte toplayın. Yalnız size yakın olduğu için bir şehri seçmeden önce dosyanın yetki incelemesini yaptırın.
Dilekçe ve kesinleşme belgeleri
Tenfizde hukuki yararı bulunan herkes dilekçeyle başvurabilir; karşı taraf sayısı kadar örnek dilekçeye eklenir. 5718 sayılı Kanun m.52/1. Hazırlık çizelgesinde tarafların ad ve adresleri, mahkemenin adı, karar tarihi ve numarası ile istenen hüküm kısmını tutun. Karar numarasını tercümede ve asıl belgede karşılaştırın. Yazım farklarını gizlemek yerine hangi belgeden geldiğini not edin.
Dilekçeye yabancı ilamın usulen onanmış aslı veya kararı veren yargı organınca onanmış örneği ile onanmış tercümesi eklenir. 5718 sayılı Kanun m.53/1-a. Her ülke için aynı tasdik yolunun zorunlu olduğunu bu maddeden çıkarmayın. Belgenin düzenlendiği ülke ve uygulanacak uluslararası düzenlemeler ayrıca kontrol edilmelidir. Bu rehber bütün belgeler için koşulsuz apostil veya konsolosluk onayı gerektiğini söylemez.
Kesinleşmeyi gösteren ve o ülke makamlarınca usulen onanmış yazı veya belge ile onanmış tercümesi de dilekçeye eklenir. 5718 sayılı Kanun m.53/1-b. Karar tarihi ile kesinleşme tarihini aynı alan gibi kaydetmeyin. Eksik kesinleşme belgesini bir e-posta açıklamasıyla tamamlanmış saymak yerine ilgili makamdan hangi evrakın alınacağını sorun. Belge teslim tarihlerini de çalışma kopyasında tutabilirsiniz.
Tebligat, yargılama ve kararın kapsamı
Tenfiz dilekçesi duruşma günüyle karşı tarafa tebliğ edilir ve istem basit yargılama usulüyle incelenir. 5718 sayılı Kanun m.55/1. Bu genel açıklamanın hasımsız ihtilafsız kaza kararları için aynı fıkradaki tebliğ istisnasıyla birlikte okunması gerekir. Dosyanızın türünü bilmeden tebligat adımını yok saymayın. Yurt dışındaki adres bilgisinin güncelliğini belge hazırlığında özellikle kontrol edin.
Mahkeme ilamın tamamen veya kısmen tenfizine ya da istemin reddine karar verebilir. 5718 sayılı Kanun m.56. Başvurunun bütün talepler bakımından tek sonuç verdiğini varsaymayın. Karar geldikten sonra hüküm parçalarını ilk talep listesiyle karşılaştırın. Tamamlanan işlem, reddedilen kısım ve ayrıca değerlendirilecek soru için ayrı durum alanları açın.
Tenfizine karar verilen yabancı ilamlar Türk mahkemesi ilamları gibi icra edilir; MÖHUK m.57 uyarınca temyiz yerine getirmeyi durdurur. 5718 sayılı Kanun m.57. Kanun yolu ihtiyacını yalnız kararın başlığından belirlemeyin. Bildirim kaydını, hükmü ve dosyanın usul durumunu birlikte inceletin. Bu rehber davanın toplam süresini veya kararın ne zaman kesinleşeceğini garanti etmez.
İstinaf süresi kural olarak iki haftadır ve ilamın usulen tebliğiyle başlar; özel kanun hükümleri saklıdır. 6100 sayılı Kanun m.345. Bu genel HMK kuralını belirli bir dosyada başvuru yolunun açık olduğu veya son günün hesaplandığı anlamında kullanmayın. Tebliğ belgesini aynı gün avukatınıza iletmek, süre değerlendirmesi için pratik bir hazırlıktır.
Harç ve gider bütçesi
Yabancı ilamın tenfizi için açılan davada, hükmolunan şeyin değerine, türüne ve niteliğine göre Harçlar Kanunu bir sayılı tarife uyarınca harç alınır. 492 sayılı Kanun m.4. Bu nedenle bütün tanıma-tenfiz işleri için tek bir ücret yazılmamıştır. İstenen hüküm kısmını ve parasal talebi netleştirdikten sonra güncel tarifeye dayalı döküm isteyin. Tercüme hizmeti veya belge temini teklifini mahkeme harcıyla karıştırmayın.
HMK m.120 uyarınca davacı harçları ve tarifeye göre gider avansını dava açarken yatırır; tebligat, posta ve diğer yargılama giderleri m.323 içinde sayılır. 6100 sayılı Kanun m.120, 323. Yurt dışından evrak temin edilen örnek akışta önce belge listesi, sonra tercüme ve onay ihtiyacı, ardından başvuru ve gider dökümü değerlendirilir. Hangi işlemin tamamlandığını makbuz veya resmî belgeyle kaydedin.
Nüfusa doğrudan tescil seçeneği ve sınırı
5490 m.27/A, yabancı adli veya idari makamların boşanma ve maddede sayılan diğer medeni hâl kararlarının belirli koşullarla nüfus kütüğüne tesciline imkân verir. 5490 sayılı Kanun m.27/A. Bu yolun koşullarını mahkemece tanıma yolundan ayrı kontrol edin. Nüfus kaydının güncellenmesi ile yabancı karardaki para ediminin tahsilini tek işlem gibi düşünmeyin. Talep türünü başlangıçta ayırmak gereksiz evrak hazırlığını azaltabilir.
Tescilde birlikte başvuru veya taraflardan birinin ölmüş ya da yabancı olması hâlinde Türk vatandaşı diğer tarafın tek başına başvurusu; yetkili makam kararı, usulen kesinleşme ve kamu düzenine açık aykırılık bulunmaması koşulları aranır. 5490 sayılı Kanun m.27/A/1. Tescil reddedilirse aynı maddenin üçüncü fıkrası MÖHUK uyarınca tanıma yoluna işaret eder. Kendi durumunuza uyan başvuru koşulunu avukat veya yetkili nüfus makamıyla doğrulayın. Bu yazı kişisel başvurunun kabul edileceğine dair sonuç üretmez.
İlgili rehberler ve araştırma sınırı
Bu yazı genel bilgilendirme içindir; hukuki görüş değildir. Belge ve olay özellikleri avukat tarafından değerlendirilmelidir. Boşanma Davası Rehberi 2026: Anlaşmalı, Çekişmeli Boşanma, Nafaka ve Velayet; Velayet Davası Rehberi: Çocuğun Üstün Yararı ve Süreç (2026); Hukuk Yapay Zeka Asistanı Nedir? Görevleri ve Sınırları konularındaki ayrı rehberler, araştırmanın farklı sorularına geçiş sağlar.