İstihkak iddiasının konusu
İİK m.96, borçlunun elindeki bir malı başkasının mülkü veya rehni olarak göstermesi ya da üçüncü kişinin o mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia etmesi durumunda, icra dairesinin bu beyanı haciz ve icra tutanaklarına geçirmesini ve iki tarafa bildirmesini düzenler. Bu nedenle haciz dosyasındaki borç ilişkisi ile haczedilen belirli mal üzerindeki hak iddiası ayrı konulardır.
Resmî dayanak: 2004 sayılı Kanun m.96. Erişim: 6 Ekim 2026.
Bu rehber, tek bir haciz olayını okumak için kullanılabilecek kaynaklı bir kontrol sırası sunar. İlk hazırlık olarak hangi malın tartışıldığını, hangi takip dosyasında işlem yapıldığını ve kişinin hangi sıfatla açıklama yaptığını yazın. Bir işyerindeki bütün eşyayı aynı anlatımda toplamak yerine, her malın tanımlayıcı bilgisini ayrı satıra yerleştirmek incelemeyi daha anlaşılır kılar.
Tutanak ve öğrenme kaydı
İİK m.96 uyarınca icra dairesi, istihkak iddiasına karşı itirazlarını bildirmeleri için alacaklı ve borçluya üç günlük mühlet verir; sessiz kalmaları iddiayı kabul etmiş sayılmaları sonucunu doğurur. Haczi öğrenen borçlu veya üçüncü kişi, öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunmazsa aynı takipte bu iddiayı ileri sürme hakkını kaybeder.
Resmî dayanak: 2004 sayılı Kanun m.96. Erişim: 6 Ekim 2026.
Öğrenme tarihi ile haciz tarihini aynı kabul ederek takvim oluşturmayın. Hazırlık dosyanızda işlem tarihi, belge teslim tarihi ve olaydan nasıl haberdar olunduğuna ilişkin açıklamayı ayrı başlıklar altında toplayın. Bu liste süre hesabı değildir. Başlangıç olayını, bildirim biçimini ve dosyanın özel koşullarını bir hukukçuya göstererek değerlendirme isteyin; çevrimiçi bir metni otomatik son gün hesabına dönüştürmeyin.
İddia ile dava aynı işlem değildir
İİK m.97 uyarınca alacaklı veya borçlu istihkak iddiasına itiraz ederse icra memuru dosyayı icra mahkemesine verir. Mahkeme, dosya üzerinden veya gerekli görürse ilgilileri davet ederek yaptığı inceleme sonucunda takibin devamına ya da ertelenmesine karar verir. Aynı madde, üçüncü kişinin icra mahkemesi kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinde istihkak davası açmasını öngörür.
Resmî dayanak: 2004 sayılı Kanun m.97. Erişim: 6 Ekim 2026.
Burada tutanağa geçirilmiş bir beyan ile mahkemeye yöneltilmiş dava talebini birbirine karıştırmamak gerekir. Belgelerinizi aşamalara göre ayırın: ilk haciz tutanağı, iddia bildirimi, taraf açıklamaları ve mahkeme kararı. Dosya özetinde her belgenin tarihini ve neye ilişkin olduğunu belirtin. Bu düzen, avukatın hangi işlemle karşı karşıya bulunduğunuzu görmesine yardımcı olacak bir hazırlık önerisidir.
Başvuru imkânı verilmemiş üçüncü kişi
İİK m.97, önceki hükümler çerçevesinde istihkak talebinde bulunma imkânı verilmemiş üçüncü kişinin, haczedilen şey veya satılmış ancak bedeli henüz alacaklıya verilmemişse bedeli hakkında, haczi öğrenmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinde dava açabilmesini düzenler. Bu durumda dava açılmaması aynı takipte iddiayı ileri sürme hakkının kaybına yol açar.
Resmî dayanak: 2004 sayılı Kanun m.97. Erişim: 6 Ekim 2026.
Bu düzenlemeyi, her haciz olayına uygulanabilecek tek bir başvuru formülü gibi kullanmayın. İnceleme için ilk sorularınız şunlar olabilir: kişi hangi işlem sırasında hazırdı, beyanı kayıt altına alındı mı, bir karar bildirildi mi, mal hâlâ dosyada mı ve satış bedeli hakkında belge var mı? Cevaplanamayan noktaları tahminle doldurmak yerine eksik bilgi olarak işaretleyin.
Mal borçlunun elindeyse: karine ve açıklama
İİK m.97/a, taşınır malı elinde bulunduran kişinin malik sayılacağını, borçlu ile üçüncü kişinin malı birlikte ellerinde bulundurması hâlinde de malın borçlu elinde kabul edileceğini belirtir. Madde ayrıca istihkak davacısının malı nasıl edindiğini ve borçlunun elinde bulunmasını gerektiren hukukî ve fiilî sebepleri gösterip ispat etmesini öngörür.
Resmî dayanak: 2004 sayılı Kanun m.97/a. Erişim: 6 Ekim 2026.
Belge hazırlığında satın alma kaydı, teslim belgesi, kullanım anlaşması ve malı tanımlayan seri numarası gibi unsurları birbirine bağlayan bir kronoloji oluşturabilirsiniz. Bunlar önerilen araştırma girdileridir; herhangi bir belgenin tek başına davayı kazandırdığı sonucu çıkarılmaz. Bir faturanın tarihi, faturadaki malın kimliği ve haciz tutanağındaki tanım arasında fark varsa, farkı açıkça belirtin.
Birlikte kullanılan yerlerde değerlendirme
İİK m.97/a, birlikte oturulan yerlerdeki mallardan nitelikleri itibarıyla kadın, erkek ve çocuklara aidiyeti açıkça anlaşılanları veya örf, âdet, sanat, meslek ya da uğraş gereği olanları ilgili kişilere ait sayan bir karine içerir. Bu karinenin aksini ispat yükü iddia eden kişiye düşer. Madde, birlikte bulundurulan malda üçüncü kişinin yedieminliği kabulü ve takibin devamı kararı bakımından muhafaza ayrımını da düzenler.
Resmî dayanak: 2004 sayılı Kanun m.97/a. Erişim: 6 Ekim 2026.
Yaşanılan veya çalışılan adresi tek başına malın sahibiyle özdeşleştirmeyin. Araştırma notunda adres bilgisi, malın kullanıcısı, teslim alan kişi ve ileri sürülen hak ayrı sütunlarda yer alsın. Aile ilişkisi ya da iş ortaklığı konusunda genel bir başarı veya başarısızlık tahmini yapmak yerine, uyuşmazlığın somut belge ve olaylarını incelemeye hazırlayın.
Mal üçüncü kişinin elindeyse: farklı yol
İİK m.99, haczedilen şey borçlunun elinde olmayıp ayni hak iddia eden üçüncü kişi nezdindeyse ve bu kişi yedieminliği kabul ederse malın muhafaza altına alınmayacağını düzenler. İcra müdürü alacaklıya üçüncü kişi aleyhine icra mahkemesinde istihkak davası açması için yedi gün verir. Süresinde dava açılmazsa üçüncü kişinin iddiası kabul edilmiş sayılır; süresinde açılan dava sonuçlanıncaya kadar mal satılamaz.
Resmî dayanak: 2004 sayılı Kanun m.99. Erişim: 6 Ekim 2026.
Borçlu zilyetliği ile üçüncü kişi zilyetliği arasındaki fark, bu rehberin temel araştırma sorusudur. İlk dosya özetinizde malın haciz sırasında nerede ve kimin elinde olduğunu yazın; buna ilişkin belgenin adını ekleyin. Görünüşte benzer iki işyeri haczinin aynı usule tabi olduğunu varsaymayın. Uygulanacak yolun dosya üzerinden seçilmesi için hukukî inceleme isteyin.
Satış ve satış bedelinin durumu
İİK m.97, dava bitmeden mal paraya çevrilmişse icra hâkiminin bedelin yargılama sonucuna kadar ödenmemesi veya teminat karşılığında ya da durumun gereğine göre teminatsız olarak alacaklıya verilmesi hakkında ayrıca karar vereceğini belirtir. Bu hüküm, her istihkak iddiasında satış bedelinin otomatik olarak tutulduğu şeklinde anlatılamaz; m.99 kapsamındaki satış yasağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Resmî dayanak: 2004 sayılı Kanun m.97, 2004 sayılı Kanun m.99. Erişim: 6 Ekim 2026.
İncelemeye götüreceğiniz dosyada satışa ilişkin kayıtlar ile bedelin ödenmesine ilişkin kayıtları ayırın. Başvuru önerisi hazırlarken mevcut mahkeme kararını görmeden işlemin durduğunu söylemeyin. Genel rehberin amacı, belirsizliği görünür kılmak ve doğru belgeyi aramaktır; dosyada verilmemiş bir kararın varlığını kabul etmek değildir.
Borçlunun kabulü ve yargılama biçimi
İİK m.97, istihkak davasına genel hükümler çerçevesinde basit yargılama usulüyle bakılacağını düzenler. İcra memuruna yöneltilen iddiada üçüncü kişi ile borçlunun birleşmesi alacaklıyı bağlamaz; üçüncü kişinin iddiasını ispat etmesi gerekir. Borçlunun mülkiyet veya rehin iddiasını kabulü kendi aleyhine delil oluşturur. Aynı madde hâkimin tarafların gösterdiği delilleri serbestçe değerlendireceğini belirtir.
Resmî dayanak: 2004 sayılı Kanun m.97. Erişim: 6 Ekim 2026.
Bir başkasının sözlü kabulünü dosyanızdaki tüm kanıtların yerine koymayın. Açıklamaları belge tarihleriyle birlikte kaydedin ve belirsiz noktaları ayrıca gösterin. Karar araması yapacaksanız mahkeme, esas, karar ve tarih kimliği bulunan tam metni arayın. Bu taslakta belirli bir Yargıtay kararı doğrulanmadığı için karar sonucu veya yerleşik içtihat adıyla yeni bir iddia kurulmamıştır.
Hukukî inceleme için kısa dosya özeti
Özetinizi dört bölümde hazırlayabilirsiniz: tartışılan malın kimliği, haciz ve bildirim kronolojisi, ileri sürülen hakkın dayanak belgeleri ve cevaplanamayan sorular. Belgelerin asıllarıyla kopyalarını birbirinden ayırın; okunmayan alanları yeniden isteyin. Bu rehber somut dosyada süre hesaplamaz, yetki yerini kesinleştirmez ve dava sonucu vaat etmez. Süre ve hak kaybı hükümleri nedeniyle içerik hukukî inceleme taslağıdır; kaynak kontrolü yayın onayı yerine geçmez.
İlgili yayımlanmış rehberler ve araştırma
Genel çerçeve için icra ve iflas hukuku rehberini, takip ayrımı için ilamsız icra takibini okuyabilirsiniz. Resmî madde metnini araştırmak için mevzuat araştırma aracının hazırlık rehberine geçebilirsiniz. Araç çıktısını dosya belgeleri ve resmî metinle karşılaştırın.