İcra ve İflas Hukuku Nedir?
İcra ve iflas hukuku, alacaklının alacağını devlet gücüyle tahsil etmesini ve borçlunun ödeme güçlüğü halinde malvarlığının dağıtılmasını düzenleyen hukuk dalıdır. Türkiye'de temel mevzuat 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'dur (İİK). Bu alan, alacaklının hak korumasını ve borçlunun da aşırı mağduriyetini önlemeyi amaçlar.
İcra Takibi Türleri
İlamsız İcra Takibi
İlamsız takip, mahkeme kararı olmaksızın alacaklının icra dairesine başvurusuyla başlar. Borçluya ödeme emri gönderilir; borçlu 7 gün içinde itiraz edebilir. İtiraz halinde takip durur; alacaklı itirazın kaldırılması için mahkemeye başvurur. Bu süreç hızlı bir tahsil yoludur.
İlamlı İcra Takibi
İlamlı takip, kesinleşmiş mahkeme kararı veya resen icra edilebilir belge (noterde senet, ilam) ile başlatılır. Borçlunun itiraz hakkı sınırlıdır; takip doğrudan haciz aşamasına geçer. Kira tahliyesinde ilamsız tahliye takibi de mümkündür (bkz. Kira Hukuku Rehberi).
Haciz
Haciz, borçlunun mallarına icra dairesi aracılığıyla el konulmasıdır. Haczedilebilecek mallar: banka hesabı, maaş (asgari ücretin bir kısmı hariç), taşınır, taşınmaz, üçüncü kişilerdeki alacak. Haczedilen mallar satılarak alacaklıya ödenir. Haciz, borçlunun asgari yaşama standardını koruyacak şekilde sınırlandırılır.
İflas
İflas, borçlunun ödeme güçlüğü içinde olması halinde tüm malvarlığının dağıtılmasıdır. İflas kararı Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilir. Tacirler iflas ettirilebilir; tüccar olmayanlar iflas ettirilemez (onlar için 'iflas dışı yargı yolari' uygulanır). İflas halinde tüm alacaklılar iflas masasına katılır ve mallar dağıtılır.
Konkordato
Konkordato, borçlunun iflastan kurtulmak için alacaklılarla yaptığı ödeme anlaşmasıdır. Süreç: borçlu konkordato talebi → geçici moratoryum (3 ay) → alacaklılar oylaması → mahkeme onayı. Konkordato ile borçlar yeniden yapılandırılır; borçlu iflastan kurtulur. Bu kurum 2018 reformu ile genişletilmiştir.
İcra İflas Davalarında Yargı Yolu
İcra uyuşmazlıklarında görevli mahkeme Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemesi'dir. İtirazın iptali davaları icra mahkemesinde değil genel mahkemede açılır. İflas davaları Asliye Ticaret Mahkemesi'nde. İcra takipleri genelde 6-12 ay, itirazın iptali davaları 12-24 ay sürebilir. Hukuk AI platformu, İİK mevzuatı ve Yargıtay içtihatlarına dayalı dilekçe ve analiz üretir; ancak icra süreçleri somut olduğu için bireysel hukuki tavsiye önerilir. Hemen Başla.