İlamlı İcra Takibi Nedir?
İlamlı icra takibi, kesinleşmiş bir mahkeme ilamına dayalı olarak alacaklının, borçlu aleyhine icra dairesi aracılığıyla başlattığı yasal takip yoludur. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 32 ila 42. maddeleri arasında düzenlenen bu takip yöntemi, ilamsız icra takibinden farklı olarak kesinleşmiş bir mahkeme kararına dayanması nedeniyle daha hızlı ve etkili bir tahsilat mekanizması sunar. İlamlı icrada borçlu, ilamın içeriğine itiraz edemez; yalnızca sınırlı itiraz sebepleri ileri sürülebilir.
İlamlı İcra Takibinin Şartları (İİK madde 32)
İlamlı icra takibi başlatabilmek için öncelikle kesinleşmiş bir mahkeme ilamı bulunmalıdır. İlam, Türk mahkemelerinden alınmış olmalı ve kesinleşme şerhini taşımalıdır. Alacaklı, yetkili icra dairesine takip talebinde bulunur. Yetkili icra dairesi, İİK madde 34 uyarınca borçlunun yerleşim yeri veya muamele merkezi icra dairesidir. Takip talebinde alacaklının ve borçlunun kimlik bilgileri, alacağın miktarı ve ilamın tarih ile numarası belirtilir.
İcra Emri ve Tebliğ Süreci
İcra müdürü, takip talebi üzerine İİK madde 32'ye göre borçluya bir icra emri gönderir. İcra emrinde şu hususlar yer alır:
- Borcun ödenmesi emri: Borcun 7 gün içinde ödenmesi, aksi halde haciz yapılacağı ihtarı
- Mal beyanı yükümlülüğü: Borçlu, borca yetecek mal varlığını icra dairesine bildirmek zorundadır
- İtiraz sebepleri bildirimi: Borçlu, varsa itiraz sebeplerini (ödeme, zamanaşımı, imzaya itiraz) icra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde bildirebilir
İcra emri borçluya usulüne uygun tebliğ edilmelidir. Tebliğat, 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılır. Borçlu adresinde bulunamazsa muhtarlık, zabıta veya ilan yoluyla tebliğ yapılabilir.
İtiraz Yolları
İlamlı icra takibinde borçlunun itiraz yolları sınırlıdır. Başlıca itiraz sebepleri:
- Zamanaşımı itirazı (İİK madde 33): İlamın kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu iddiasıyla icra mahkemesine başvurulur. İcra mahkemesi bu itirazı inceler ve kabul ederse icra takibi durur.
- İmzaya itiraz: Takip bonoya dayanıyorsa ve imza borçluya ait değilse, imzaya itiraz edilebilir. Bu itiraz icra mahkemesinde incelenir.
- Borcun ödendiği veya ertelendiği iddiası: Borçlu, borcunu ödediğini veya alacaklının borcu ertelediğini yazılı belge ile kanıtlayarak icranın geri bırakılmasını talep edebilir (İİK madde 33/a).
- Şikayet: İcra müdürlüğünün usule aykırı işlemlerine karşı 7 gün içinde icra mahkemesine şikayette bulunulabilir (İİK madde 16).
İcra emrine itiraz, icra takibini durdurmaz; ancak icra mahkemesinin ihtiyati tedbir kararı alması halinde takip durabilir. İlamsız icra takibinde itiraz yolları daha geniş olup borçlu takibe itiraz edebilir.
Haciz Süreci ve Zamanaşımı
Borçluya icra emri tebliğ edildikten sonra 7 gün içinde borç ödenmez veya mal beyanı verilmezse, alacaklının talebi üzerine icra müdürü haciz işlemlerine başlar. Haciz, borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına, üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına uygulanır. Haciz sırasında istihkak iddiası ileri sürülürse icra müdürü haczi kaldırabilir veya alacaklıyı istihkak davası açmaya yönlendirebilir.
İİK madde 39'a göre ilamlı icrada zamanaşımı ilamın kesinleşmesinden itibaren 10 yıldır. Bu süre içinde takip başlatılmazsa ilam yenilenmelidir. Ayrıca hacizli malların satışı, haciz tarihinden itibaren 1 yıl içinde talep edilmelidir (İİK madde 106).
Para Alacakları ve Para Dışı Alacaklar
İlamlı icra takibi hem para alacakları hem de para dışı edimler için uygulanabilir. Para alacaklarında takip adi haciz yoluyla ilerlerken, taşınmaz tahliyesi, çocuk teslimi, bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi para dışı edimler İİK madde 24-31 kapsamında ayrı hükümlere tabidir.
İlamlı icra takibinin en önemli avantajı, kesinleşmiş mahkeme kararına dayanması nedeniyle borçlunun takibe itiraz edememesi ve doğrudan haciz aşamasına geçilebilmesidir. İİK kapsamında ilamlı icra sürecinizin takibi ve hukuki danışmanlık için Hemen Başla.