İşlem ve taraf rollerinden başlayın
Bir internet alışverişindeki sorumluluğu incelerken sitenin adından önce işlemi ve tarafları ayırmak yararlıdır. Ürünü sunan satıcı, siparişi alan platform ve ödeme ekranındaki kayıt aynı inceleme noktası değildir. Bu rehber, satıcı ve aracı rollerini siparişten sonraki bildirimlerle birlikte ele alır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; bir işletme için tam uyum denetimi veya belirli bir tüketici uyuşmazlığına hukuki görüş sunmaz. İlk hazırlık olarak ürün ilanı, sipariş teyidi, ön bilgilendirme ve ileti geçmişini birbirinden ayrı tutabilirsiniz.
6563 sayılı Kanun m.2, hizmet sağlayıcı ile başkalarının faaliyetlerine elektronik ortam sağlayan aracı hizmet sağlayıcıyı ayrı tanımlar. Elektronik ticaret hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı için de özel tanımlar vardır. 6502 m.3 ise tüketiciyi ticari veya mesleki olmayan amaçla hareket eden kişi olarak tanımlar. Bu nedenle internetten yapılan her satın alma işlemini, alıcının amacı incelenmeden tüketici işlemi saymak doğru bir başlangıç değildir. [6563 sayılı Kanun, m.2] [6502 sayılı Kanun, m.3] · Resmî UYAP 6563-m.2 Resmî UYAP 6502-m.3 · Erişim: 9 Ekim 2026.
Sözleşme kurulmadan önce bilgi verme
6563 m.3, sözleşme öncesinde erişilebilir güncel tanıtıcı bilgiler, sözleşmenin kurulacağı teknik adımlar, sonradan sözleşmeye erişim ve veri giriş hatalarını düzeltme araçları gibi bilgilerin sunulmasını düzenler. Sözleşme hükümleri ve genel işlem şartlarının alıcı tarafından saklanmasına da imkân sağlanır. Tüketici olmayan tarafların aksi düzenlemesi ve münhasıran elektronik posta gibi bireysel araçlarla kurulan sözleşmeler için maddede istisnalar bulunur; bütün işlemlere tek şablon uygulanmaz. [6563 sayılı Kanun, m.3] · Resmî UYAP 6563-m.3 · Erişim: 9 Ekim 2026.
6502 m.48/1 mesafeli sözleşmeyi, uzaktan pazarlama sistemi içinde tarafların eş zamanlı fiziksel varlığı olmadan uzaktan iletişim araçlarıyla kurulan sözleşme olarak tanımlar. M.48/2, tüketicinin teklif veya sözleşmeyi kabul etmeden önce yönetmelikteki hususlar ve sipariş onayının ödeme yükümlülüğü doğuracağı konusunda açıkça bilgilendirilmesini arar. Bilgilendirme yapıldığının ispat yükü satıcı veya sağlayıcıdadır. Bir sayfada metin bulunması ile bu bilgilendirmenin ilgili işlemde yapıldığının ispatı farklı başlıklardır. [6502 sayılı Kanun, m.48] · Resmî UYAP 6502-m.48 · Erişim: 9 Ekim 2026.
Kontrol için alışveriş akışını ürün ekranından son onay ekranına kadar adım adım kaydedin. Her ekranda hangi bilgiye ulaşılabildiğini ve hangi belgenin sonradan indirilebildiğini not edin. Mobil ekrandaki görünüm ile masaüstündeki görünümü ayrı incelemek hazırlığı kolaylaştırır. Bu kayıt önerisi, belirli bir düğme tasarımının tek başına mevzuata uygun olduğu anlamına gelmez. İşlem anındaki metin sürümünü saklamak, daha sonra değişen sayfayı eski siparişle karıştırma riskini azaltır.
Sipariş teyidi ve veri giriş hataları
6563 m.4, sipariş onayında ödeme bilgileri girilmeden önce toplam bedel dahil sözleşme şartlarının açıkça görülmesini düzenler. Hizmet sağlayıcı siparişin alındığını elektronik araçlarla gecikmeksizin teyit eder. Ayrıca sipariş öncesinde veri giriş hatalarını belirleyip düzeltebilecek uygun ve erişilebilir araçları sunar. Sipariş ve teyit, tarafların beyanlara erişebildiği anda gerçekleşmiş sayılır. Madde tüketici olmayan taraflar ve bireysel elektronik posta sözleşmeleri için ayrı hükümler içerir. [6563 sayılı Kanun, m.4] · Resmî UYAP 6563-m.4 · Erişim: 9 Ekim 2026.
Ödeme kaydı ile sipariş teyidini tek belgeymiş gibi saklamayın. Sipariş numarası, işlem zamanı, ürün adı, satıcı adı ve ekrandaki toplamı aynı çalışma tablosuna yazmak karşılaştırmayı kolaylaştırır. Bir indirim kodu kullanıldıysa indirim öncesi ve sonrası tutarı ayırın. Sonradan gönderilen açıklama ile satın alma anında görülen açıklamayı farklı dosyalayın. Bu yöntem, eksik veya birbiriyle çelişen bilgilerin ortaya çıkarılması için hazırlık önerisidir; uyuşmazlığın sonucunu belirlemez.
Teslim ve cayma konusunda hangi madde kontrol edilir?
6502 m.48/3, siparişin ulaşmasından itibaren taahhüt edilen sürede ifayı düzenler. Tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar hariç mal satışlarında süre her hâlükârda otuz günü geçemez. Bu süre içinde ifa gerçekleşmezse tüketici sözleşmeyi feshedebilir. Bu hükmü bütün hizmet türleri için tek otuz günlük teslim süresi olarak genişletmemek gerekir; işlem ve sözleşme konusu ayrı belirlenir. [6502 sayılı Kanun, m.48] · Resmî UYAP 6502-m.48 · Erişim: 9 Ekim 2026.
6502 m.48/4 tüketiciye on dört gün içinde gerekçesiz ve cezai şart ödemeden cayma hakkı tanır; bildirimin süre içinde satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmesi yeterlidir. Gerektiği gibi bilgilendirmeme hâlinde tüketici on dört günlük süreyle bağlı değildir; kanunda cayma süresinin bitiminden itibaren bir yıllık üst sınır vardır. M.48/7 kapsam dışı sözleşmeler ve cayma dahil uygulama ayrıntılarını yönetmeliğe bırakır. Başlangıç, istisna ve iade ayrıntıları kontrol edilmeden bütün ürünlere aynı sonuç yazılmaz. [6502 sayılı Kanun, m.48] · Resmî UYAP 6502-m.48 · Erişim: 9 Ekim 2026.
Platform sorumluluğunu satıcı sorumluluğundan ayırın
6502 m.48/5, mesafeli sözleşmeye aracılık edenlerin tüketicinin talep ve bildirimlerini iletip takip edebileceği sistemi ilgili hakların kullanım süresi boyunca açık tutmasını düzenler. M.48/6 ön bilgilendirme, kayıtlar, kampanyalar ve reklam uyumu gibi konularda ayrı sorumluluklar sayar. Satıcı adına bedel tahsilinde teslim, ifa ve cayma yükümlülükleri bakımından müteselsil sorumluluk da istisnalarıyla düzenlenmiştir. Bu nedenle platformu her konuda sorumsuz veya bütün sonuçlardan koşulsuz sorumlu saymak doğru değildir. [6502 sayılı Kanun, m.48] · Resmî UYAP 6502-m.48 · Erişim: 9 Ekim 2026.
6563 m.9, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadığında aracı hizmet sağlayıcının içerik ve buna konu mal veya hizmetteki hukuka aykırı hususlardan sorumlu olmaması ilkesini düzenler. Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı, içeriğin hukuka aykırılığını öğrendiğinde gecikmeksizin kaldırıp ilgili kamu kurumuna bildirir. Fikri ve sınai hak ihlali şikâyeti ve belgeli karşı itiraz için ayrıca süreç vardır. Bu içerik hükmü, tüketici sözleşmesindeki özel platform yükümlülüklerini ortadan kaldıran bir cümle olarak okunmaz. [6563 sayılı Kanun, m.9] [6502 sayılı Kanun, m.48] · Resmî UYAP 6563-m.9 Resmî UYAP 6502-m.48 · Erişim: 9 Ekim 2026.
Ticari ileti: onay, içerik ve ret
6563 m.6 ticari elektronik ileti için önceden onay esasını; kullanım ve bakım değişiklikleri ile esnaf ve tacirler için ayrı hükümleri içerir. M.7 içeriğin alınan onaya uygun olmasını, göndericinin tanınmasını ve iletişim bilgilerini düzenler. M.8 alıcının gerekçesiz reddini, kolay ve ücretsiz ret bildirimini ve talebin ulaşmasından sonra üç iş gününde gönderimin durdurulmasını öngörür. Onay ve ret kayıtları birlikte incelenir; bir iletişim adresinin bulunması bütün tanıtım mesajlarına sınırsız izin sayılmaz. [6563 sayılı Kanun, m.6] [6563 sayılı Kanun, m.7] [6563 sayılı Kanun, m.8] · Resmî UYAP 6563-m.6 Resmî UYAP 6563-m.7 Resmî UYAP 6563-m.8 · Erişim: 9 Ekim 2026.
6563 m.5, ticari iletişimin ve adına iletişim yapılan kişinin belirlenebilir olmasını; indirim, hediye veya yarışmanın niteliği ve yararlanma şartlarının açık olmasını arar. M.2 ETBİS’i kayıt ve bildirim yapılmasına imkân sağlayan Bakanlık bilgi sistemi olarak tanımlar. ETBİS kapsamı ve bildirim ayrıntıları bu tanımdan tek başına bütün işletmelere genellenemez. Bu rehber güncel tebliğ kapsamı doğrulanmadan tüm satıcılar için kayıt veya belirli ceza tutarı iddiası kurmaz. [6563 sayılı Kanun, m.5] [6563 sayılı Kanun, m.2] · Resmî UYAP 6563-m.5 Resmî UYAP 6563-m.2 · Erişim: 9 Ekim 2026.
Uyuşmazlık için kayıtları düzenleme
Alışveriş dosyasında talebin ne olduğunu tek cümlede açıklayın: teslim edilmeyen ürün, eksik bilgi, cayma bildirimi veya pazarlama mesajını durdurma gibi farklı olayları ayrı satırlarda gösterin. Sipariş ekranını, faturayı, teslim kaydını ve bildirimlerin tam metnini saklayın. Kimin cevap verdiğini de kayıt altına alın; satıcının yanıtıyla platform yanıtını birbirine karıştırmayın. Bu liste hazırlık içindir, belirli belgelerin her durumda zorunlu veya sonuca yeterli olduğunu ifade etmez.
Bu rehber satıcı ve platform rolleri arasındaki sorumluluk dağılımına odaklanır. Cayma işleminin ayrıntıları için mesafeli sözleşmede cayma rehberi, genel çerçeve için tüketici hukuku rehberi kullanılabilir. Kişisel veriler bakımından ayrı mevzuat incelemesi gerekir; ticari ileti onayını bütün veri işleme işlemlerine verilmiş izin gibi kullanmayın. Hukuk AI yayımlayıcı kimliğidir. Kanun maddeleri resmî UYAP üzerinden 9 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir; doğrudan Mevzuat erişim denemesi başarısızlığı kaynak kayıtlarında açıktır.